อาการและการตรวจ

ตรวจ COVID-19 เมื่อไร: ATK, PCR และความหมายของผลตรวจ

ทบทวน 27 ส.ค. 2569 · 1 นาที

ผลตรวจลบครั้งเดียวไม่ตัดการติดเชื้อเสมอไป เวลาเก็บตัวอย่าง คุณภาพชุดตรวจ และระยะของโรคมีผลต่อความแม่นยำ

การตรวจมีไว้ตอบคำถามอะไร

การตรวจช่วยยืนยันสาเหตุของอาการ ช่วยตัดสินใจเรื่องการลดการแพร่เชื้อ และช่วยให้ผู้มีความเสี่ยงเข้าถึงการรักษาเร็ว วิธีที่ใช้บ่อยคือการตรวจแอนติเจนแบบรวดเร็วและการตรวจสารพันธุกรรม เช่น PCR

ATK หรือ rapid antigen test

ข้อดีคือรวดเร็วและทำได้ง่าย ผลบวกในคนที่มีอาการหรือมีประวัติสัมผัสมักมีความหมาย แต่ความไวต่ำกว่าการตรวจสารพันธุกรรม โดยเฉพาะช่วงต้นมากหรือปลายของการติดเชื้อ หากผลลบแต่ยังมีอาการหรือเพิ่งสัมผัสเชื้อ ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของหน่วยงานสุขภาพในพื้นที่ ซึ่งอาจรวมถึงการตรวจซ้ำหลังช่วงเวลาที่กำหนด

PCR และการตรวจสารพันธุกรรม

มีความไวสูงกว่าและใช้ในสถานพยาบาลหรือกรณีที่ต้องการการยืนยันมากขึ้น ผลอาจยังเป็นบวกได้ช่วงหนึ่งหลังพ้นระยะแพร่เชื้อ จึงต้องแปลผลร่วมกับอาการ วันที่เริ่มป่วย และคำแนะนำของแพทย์

เก็บตัวอย่างให้ถูกต้อง

  • อ่านวันหมดอายุและเงื่อนไขการเก็บชุดตรวจ
  • ทำตามคู่มือของยี่ห้อนั้นโดยไม่ดัดแปลงขั้นตอน
  • อ่านผลภายในช่วงเวลาที่กำหนด
  • ล้างมือและทิ้งอุปกรณ์อย่างเหมาะสม

หลังทราบผล

ถ้าผลบวก ให้ลดการสัมผัสผู้อื่น สวมหน้ากากที่กระชับเมื่อจำเป็นต้องอยู่ร่วมกับคนอื่น และติดต่อสถานพยาบาลเร็วหากเป็นกลุ่มเสี่ยงหรือมีอาการมาก หากผลลบแต่ยังป่วย ควรป้องกันการแพร่เชื้อทางเดินหายใจต่อไป เพราะอาจเป็น COVID-19 ที่ตรวจยังไม่พบหรือเป็นเชื้อชนิดอื่น

แหล่งอ้างอิง

  1. WHO COVID-19 fact sheet

เนื้อหานี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการวินิจฉัยหรือคำแนะนำเฉพาะบุคคลจากแพทย์ หากอาการรุนแรงหรือทรุดเร็วควรขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน