Long COVID: อาการเรื้อรังหลังโควิด การประเมิน และสิ่งที่ควรทำต่อ

Long COVID อาจกระทบหลายระบบของร่างกาย อาการอาจดีขึ้น กลับมา หรือเปลี่ยนรูปแบบได้ บทความนี้สรุปการสังเกตอาการ เตรียมพบแพทย์ และสัญญาณอันตราย

Long COVID คืออะไร

Long COVID หรือภาวะหลังโควิด คืออาการหรือปัญหาสุขภาพที่ยังคงอยู่หรือเริ่มเกิดหลังติดเชื้อ SARS-CoV-2 โดย WHO อธิบายว่าโดยทั่วไปเกิดราว 3 เดือนหลังติดเชื้อ นานอย่างน้อย 2 เดือน และอธิบายด้วยการวินิจฉัยอื่นไม่ได้ทั้งหมด นิยามและแนวทางดูแลอาจต่างกัน จึงควรประเมินเป็นรายบุคคล

อาการไม่เหมือนกันในแต่ละคน

อาการที่รายงานบ่อย ได้แก่ อ่อนเพลีย หายใจไม่อิ่ม คิดหรือจดจ่อยาก นอนหลับผิดปกติ ไอ ปวด เวียนศีรษะ และใจสั่น อาการอาจขึ้นลง ดีขึ้นแล้วกลับมาได้ รายการอาการเพียงอย่างเดียวไม่สามารถยืนยัน Long COVID เพราะโรคอื่นอาจมีอาการคล้ายกัน

เตรียมข้อมูลก่อนพบแพทย์

จดว่าอาการเริ่มเมื่อไร เป็นมากน้อยช่วงใด อะไรทำให้ดีขึ้นหรือแย่ลง ประวัติป่วยหรือตรวจโควิด ยาที่ใช้ และผลกระทบต่อการทำงาน การเรียน การนอน หรือกิจวัตร แพทย์อาจพิจารณาสาเหตุอื่น และเลือกตรวจหรือส่งต่อที่เหมาะสม

การดูแลเน้นอาการและผลต่อชีวิต

ยังไม่มีการตรวจเดียวหรือการรักษาแบบเดียวที่เหมาะกับทุกคน การดูแลมุ่งจัดการอาการเฉพาะ ลดผลกระทบต่อกิจวัตร และสนับสนุนการฟื้นตัว ไม่ควรซื้อยาหรือใช้วิธีที่ยังไม่มีหลักฐานด้วยตนเอง ควรคุยเรื่องการฟื้นฟูและการปรับกิจกรรมกับบุคลากรสุขภาพ โดยเฉพาะหากออกแรงแล้วอาการแย่ลง

เมื่อไรควรขอความช่วยเหลือเร่งด่วน

หากหายใจลำบาก เจ็บหรือแน่นหน้าอกต่อเนื่อง สับสน ปลุกไม่ตื่น ริมฝีปากหรือผิวเขียว เป็นลม หรืออาการทรุดเร็ว ควรขอความช่วยเหลือทันที

เนื้อหานี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการวินิจฉัยหรือคำแนะนำเฉพาะบุคคลจากแพทย์ หากอาการรุนแรงหรือทรุดเร็วควรขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน